Nâng cao năng lực bảo vệ trẻ em, học sinh trên môi trường mạng

Phát biểu khai mạc, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GDĐT) Nguyễn Thị Nhung cho biết: bên cạnh những lợi ích to lớn mà công nghệ mang lại, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, từ thông tin độc hại, lạm dụng dữ liệu cá nhân, đặc biệt với các em học sinh còn là các hành vi xâm phạm quyền trẻ em như bắt nạt, lừa đảo và nguy cơ nghiện mạng.

Toàn quốc hiện có hơn 26 triệu học sinh, sinh viên, trong đó, trẻ mầm non, học sinh tiểu học, THCS là khoảng 20 triệu em, chiếm 80%. Như vậy, trẻ em thuộc ngành giáo dục quản lí rất lớn, đây là thách thức lớn đối ngành trong việc bảo vệ các em trước các tác nhân xấu nói chung và trên môi trường mạng nói riêng.

“Trẻ em, học sinh là đối tượng dễ bị tổn thương và cần được trang bị kiến thức, kĩ năng để tự bảo vệ mình trên môi trường mạng. Trách nhiệm của nhà trường, gia đình và xã hội là tạo dựng một môi trường mạng lành mạnh, an toàn, giúp trẻ em phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần”, bà Nhung nhấn mạnh.

Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GDĐT) Nguyễn Thị Nhung phát biểu tại hội nghị

Triển khai Quyết định số 830/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021-2025”, Bộ GDĐT đã ban hành kế hoạch, tập trung vào nhiều giải pháp như: xây dựng và lồng ghép vào chương trình giáo dục việc giáo dục “bộ kĩ năng số” cho học sinh theo từng cấp học.

Cùng với đó, Bộ GDĐT cũng đã triển khai xây dựng mô hình, quy chế quản lí việc dạy học trực tuyến và hướng dẫn cho nhà trường, giáo viên về nội dung đảm bảo an toàn thông tin, tham gia môi trường mạng an toàn đối với các hoạt động giảng dạy, quản lí giáo dục; phối hợp xây dựng và triển khai các giải pháp kĩ thuật tại trường học nhằm giám sát, chặn, lọc truy cập các nội dung vi phạm pháp luật, các nội dung không phù hợp với học sinh theo từng lứa tuổi...

Bộ GDĐT đã phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng Mạng lưới ứng cứu và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; vận hành Cổng thông tin điện tử của Mạng lưới, triển khai thử nghiệm tính năng tra cứu website độc hại cho trẻ em; đồng thời, xây dựng kênh Youtube và Facebook Mạng lưới ứng cứu bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng với mục đích truyền thông, lan tỏa các kĩ năng, kiến thức về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, để góp phần truyền thông lan tỏa tới xã hội.

Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Theo Phó Vụ trưởng Nguyễn Thị Nhung, bên cạnh các kết quả đạt được, công tác “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng” vẫn còn những tồn tại như: công tác quản lí, tổ chức giáo dục văn hóa ứng xử cho trẻ em, học sinh trên môi trường mạng chưa được triển khai mạnh mẽ. Việc nắm bắt thông tin, định hướng tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đẹp cho trẻ em, học sinh còn hạn chế.

Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về cách xử lí khủng hoảng truyền thông, cách tư vấn tâm lí cho nạn nhân bị bắt nạt trên mạng. Phòng tư vấn tâm lí học đường ở nhiều nơi vẫn còn yếu và thiếu.

Các chuyên gia tập huấn tại hội nghị

Do đó, hội nghị tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, những người phụ trách công tác bảo vệ trẻ em nói chung và trên môi trường mạng nói riêng về quyền trẻ em và các nguy cơ trên môi trường mạng.

Đồng thời, cung cấp kiến thức và kĩ năng cần thiết để giáo viên, cán bộ quản lí giáo dục có thể hướng dẫn, bảo vệ trẻ em khỏi các tác nhân xấu độc; tăng cường sự phối hợp giữa các đơn vị giáo dục, gia đình và xã hội trong việc đảm bảo an toàn mạng cho trẻ em. Hội nghị cũng là diễn đàn để thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình hiệu quả, góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn.

Tại hội nghị, bằng kinh nghiệm thực tế và những kết quả nghiên cứu khoa học, các chuyên gia đã chia sẻ những nội dung cụ thể, những phương pháp để giúp các giáo viên tham gia tập huấn có nhiều kiến thức để áp dụng giải quyết vấn đề này thực tế.